Sóng – Xuân Quỳnh
1. Phân tích bài thơ "Sóng" - Xuân Quỳnh
Tình yêu là một tình cảm thiêng liêng, cao cả và huyện diệu nhất của con người. Nhất là tình yêu ở trái tim người phụ nữ. Bằng hình tượng độc đáo, nhịp thơ, ngôn ngữ đặc sắc, nữ thi sĩ Xuân Quỳnh đã diễn tả được một cách thật tinh tế và duyên dáng một tâm hồn của người phụ nữ đang yêu qua bài thơ "Sóng", một trong những đỉnh cao của sự nghiệp sáng tác Xuân Quỳnh - Rút từ tập "Hoa dọc chiến hào" - 1968.
Xuân Quỳnh (1942-1988) là một trong những tên tuổi khá nổi bật trong các nhà thơ trẻ xuất hiện thời chống Mỹ. Con đường thơ của Xuân Quỳnh gần một phần từ thế kỷ khá phong phú về số lượng; và trước sau vẫn nguyên vẹn một tâm hồn đôn hậu, tươi tắn, nồng thắm, sôi nổi, trẻ trung. Đó là một tâm hồn gắn bó thiết tha với cuộc sống, với con người, luôn luôn khao khát tình yêu và trân trọng chăm chút cho hạnh phúc bình dị của đời thường. Nổi bật nhất của thơ Xuân Quỳnh là sự dung dị đằm thắm và rất mực chân thực. Chính vì vậy mà thơ Xuân Quỳnh có sức rung cảm mãnh liệt đối với tâm hồn người đọc.
Xưa nay để diễn tả tâm trạng, cảm xúc tâm hồn đến độ mãnh liệt, từ thơ ca dân gian, đến thơ ca cổ điển, các thi sĩ đều đã có dùng hình tượng "Sóng":
"Sóng tình dường đã xiêu xiêu" - (Nguyễn Du)
Nhưng hình tượng "Sóng" trong bài thơ Xuân Quỳnh có nét đặc sắc, mới mẻ riêng. Đúng là một sáng tạo nghệ thuật độc đáo làm nổi rõ sức sống và vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ Việt Nam trong tình yêu. "Sóng" là nhan đề của bài thơ và cũng là hình tượng chủ đạo xuyên suốt cả bài. Đó là một hình tượng ẩn dụ mang tính chất biểu tượng: biểu tượng cho trái tim người phụ nữ đang yêu. Gắn liền với hình tượng "Sóng" là hình tượng nhân vật trữ tình "Em". Sóng chính là sự hoá thân của em. Sóng và em tuy hai mà một. Cho nên nhờ hình tượng sóng này, mà người phụ nữ trong bài thơ có thể soi vào sóng để thấy rõ tâm hồn mình và nhờ sóng để diễn tả được những đợt sóng lòng, những trạng thái phong phú, phức tạp và tế nhị của tâm hồn mình.
Hình tượng “ Sóng” đặc sắc ấy còn được thể hiện bằng hàng loạt chi tiết cụ thể, và bằng âm điệu của bài thơ. Đó là một âm điệu nhịp nhàng dào dạt, như những đợt sóng gối lên nhau lúc dâng trào sôi nổi, dữ dội, lúc lắng dịu thiết tha. Thể thơ 5 chữ với những vần thơ liền mạch, liền vần, hầu như không ngắt nhịp, cùng với sự trở đi trở lại của hình tượng "sóng" cũng đã góp phần quan trọng tạo nên cái nhịp điệu, âm hưởng đặc sắc ấy của bài thơ. Có thể nói nhịp điệu ấy của sóng cũng chính là nhịp điệu bên trong của tâm hồn nhân vật trữ tình: một tâm hồn của "Tình